Edu­ki­mi sek­su­al dhe paran­da­li­mi i abu­zimit seksual/dhunës së sek­sua­li­zuar ësh­të pjesë e kur­ri­kulës së dety­ruesh­me në shkol­lat fillore.

Pro­g­ra­mi tea­tral “ po-jo-nda­lo!” rekoman­do­het nga qend­rat këshil­li­more të spe­cia­li­zu­a­ra, si dhe nga zyrat shte­tëro­re përg­jeg­jë­se për shkol­lat dhe arsi­min (Hano­ver dhe Braunschweig).

Shfaqja

Afër­sia fizi­ke luan një rol të rën­dë­sis­hëm në zhvil­li­min e fëmi­jë­ve. Për­qa­fi­met, led­ha­ti­met, për­këd­hel­jet – të gji­tha këto të bëjnë të ndi­he­sh mirë dhe for­co­jnë vetë­be­si­min. Por çfarë ndodh kur të rri­tu­rit shfry­të­zo­jnë besi­min e fëmi­jë­ve dhe nevo­jën e tyre për afërsi?

Koncepti

Historitë

Skenat tona bazo­hen në punë­to­ri tea­tri me fëmi­jë të klasës së tre­të të shkol­lës fil­lo­re dhe në rapor­tet e anë­tarë­ve të sta­fit të Qen­drës për Mbrojt­jen e Fëmi­jë­ve në Ulm. Kjo rez­ultoi në his­to­ri nga për­vo­jat e vetë fëmi­jë­ve, të cilat shpesh eks­plo­ro­jnë vijën e hol­lë midis asaj që ësh­të e këndsh­me dhe asaj që nuk ësh­të më e këndshme.

Mesazhet

Oferta

Ne e bëj­më të leh­të për ju.
Do të vij­më në shkol­lën tuaj tre herë dhe do të per­for­moj­më për kla­sat e 3‑ta dhe/ose 4‑ta:

• Një mësim për klasë
• për tre javë rresht
• në klasë
• për tre kla­sa në një mëngjes

Ekipi

Ant­je Kili­an dhe Jens Wir­sching, së bash­ku me Teatrin Spring­ins­feld dhe në bash­kë­pu­nim me agjen­ci të shum­ta të spe­cia­li­zu­a­ra, ofro­jnë paran­da­lim pro­fe­sio­nal të abu­zimit sek­su­al në të gji­thë ven­din për më shumë se një­zet vjet: butë­sisht dhe në një mëny­rë miqë­so­re për fëmijët.

Linjë Ndihme për Abuzimin Seksual

Kjo do të tho­të që, me kër­kesë të tele­fo­nue­sit, një përk­t­hyes do t’i shto­het thirr­jes në fil­lim. Këta përk­t­hyes janë të ndjes­hëm ndaj temës dhe janë të dety­ru­ar të rua­jnë kon­fi­den­cia­litetin. Vetë thirr­jet mbe­ten anonime.

mar­rin këshil­la edhe në gjuhët e mëposht­me
duke tele­fonu­ar në num­rin 0800 — 22 55 530 :

Parandalimi fillon në jetën e përditshme

Çfarë mund të bëni ju si prindër

Në famil­je, prin­dëri­mi paran­da­lues do të tho­të traj­ti­mi i vaj­za­ve dhe djem­ve me dashu­ri dhe respekt, marr­ja serio­zisht e per­so­na­li­te­te­ve të tyre dhe nxit­ja e vetë­ven­dos­jes së tyre. Foku­si i prin­dëri­mit paran­da­lues ësh­të fuqi­zi­mi i fëmi­jë­ve dhe ado­le­shen­të­ve. Kjo arri­het më së miri kur prin­dërit janë të ndjes­hëm ndaj nevo­ja­ve të fëmi­jë­ve të tyre dhe nuk i nënsh­tro­jnë nevo­jat e tyre ndaj nevo­ja­ve të tyre. Mbi të gji­tha, bëhet fjalë për inku­ra­ji­min e fëmi­jë­ve që të jenë vet­vet­ja pa tej­kaluar kufij­të e të tjerëve.

Edhe në insti­tu­cio­net me man­dat edu­ka­tiv, siç janë kop­sh­tet, shkol­lat ose shtëpi­të, ekzis­to­jnë kër­ke­sa spe­ci­fi­ke për një qas­je edu­ka­ti­ve parandaluese.

Cilat janë temat parandaluese dhe si zbatohen ato?

Për mbrojt­jen e tyre, fëmi­jët dhe të rinj­të në famil­je dhe mje­di­se arsi­more kanë nevo­jë për bise­da në të cilat edu­ko­hen rreth tema­ve të til­la si sek­sua­liteti, të drej­tat e tyre dhe rre­zi­qet e abu­zimit sek­su­al. Ata gjit­hash­tu kanë nevo­jë për për­vo­ja të për­dit­sh­me në të cilat respek­to­hen kufij­të e tyre per­so­nalë, vlerës­ohen men­di­met e tyre dhe inku­ra­jo­het pjesëmarr­ja e tyre. Këto janë gurët the­melorë të edu­ki­mit paran­da­lues. Mund të zvo­gë­lo­jë rre­zi­qet, por nuk mund të garan­to­jë mbrojt­je abso­lu­te. Meg­jit­ha­të, mund të ndih­mo­jë në nda­li­min e abu­zimit herët, për­pa­ra se të ndod­hë dëmi seri­oz psi­ko­log­jik. Dhe mund të ndih­mo­jë në ofri­min e mbësh­tet­jes më të mirë për ata që kanë vuaj­tur tashmë dëm psikologjik.

Kontroll mbi trupin e vet

Auto­no­mia tru­po­re përfs­hin gjit­hash­tu për­vo­jën e të qenit në gjend­je të ven­dosësh se kush të foto­gra­fon në cilën situatë.

Mbështetja e edukimit seksual

Fëmi­jët kanë nevo­jë për të rri­tur që flasin me ta për sek­sua­litetin dhe që adre­so­jnë inte­res­in e tyre në çësht­jet sek­sua­le. Mun­ge­sa e njo­hu­ri­ve të fëmi­jë­ve rreth sek­sua­litetit mund të shfry­tëz­o­het leh­të­sisht nga autorët e kri­mit. Për më tepër, ësh­të më e leh­të për vaj­zat dhe djem­të të flasin për abu­zi­min sek­su­al nëse i dinë ter­mat për orga­net gje­ni­tale dhe pro­ce­set sek­sua­le. Famil­ja dhe insti­tu­cio­net arsi­more nda­jnë përg­jeg­jë­sinë për edu­ki­min seksual.

Nëse prin­dërit e kanë të vësh­tirë të flasin hapur për temat sek­sua­le, shkol­lat mund të ndih­mo­jnë dhe të kom­pen­so­jnë boshl­lë­qet në njo­hu­ri. Edu­ki­mi sek­su­al nuk bëhet i pan­evo­js­hëm vetëm sep­se sek­sua­liteti ësh­të i kudon­dod­hur në sho­qërinë tonë. Për­kundra­zi: fëmi­jët dhe të rinj­të kanë nevo­jë për udhë­zi­me në xhun­glën e mesaz­he­ve dhe sti­muj­ve sek­sualë dhe të sek­sua­li­zuar. Në veçan­ti, ata duhet ta kup­t­o­jnë ndrys­hi­min midis sek­sua­litetit dhe dhunës sek­sua­le që në mos­hë të vogël. Por ësh­të gjit­hash­tu e rën­dë­sish­me që të rinj­të që dis­ku­to­jnë krye­sisht çësht­jet e tyre sek­sua­le me bash­kë­mos­hat­arët në bise­da të drejt­për­drej­ta, dho­ma cha­ti ose për­mes revista­ve rino­re të dinë se mund t’u drej­to­hen të rri­tur­ve për mbësh­tet­je — por nuk janë të dety­ru­ar ta bëjnë këtë. Edhe nëse rral­lë e për­do­rin këtë mun­dë­si, kjo njo­hu­ri ofron siguri.

Të flasësh për ndjenjat dhe të rritësh vetëbesimin

Ësh­të po aq e rën­dë­sish­me të inku­ra­jo­hen fëmi­jët dhe të rinj­të që të mos bin­den të bëjnë gjëra që nuk duan t’i bëjnë. Vaj­zat dhe djem­të kanë nevo­jë për inku­ra­jim për të shpre­hur ndjen­ja që supoz­o­het se nuk janë tipi­ke për gji­ninë e tyre. Vaj­zat që lejo­hen të jenë të egra dhe të sigur­ta në vet­ve­te, dhe djem­të që lejo­hen të jenë të shqe­të­suar dhe të pafu­qis­hëm ndon­jëherë, janë më të mbroj­tur nga abu­zi­mi. Ësh­të e rën­dë­sish­me që kuj­destarët që flasin për ndjen­jat e tyre dhe i shpre­hin ato në mëny­rë auten­ti­ke të shër­be­jnë si mode­le të rën­dë­sish­me. Medi­at dix­hi­ta­le gjit­hash­tu u par­aqe­sin prin­dër­ve dhe kuj­destarë­ve të tjerë sfi­da të veçan­ta kur bëhet fjalë për ndjen­jat: ata duhet t’u përc­jel­lin fëmi­jë­ve dhe të rinj­ve se ësh­të më e leh­të të mash­tro­hen në komu­ni­ki­min online . Një autor i kri­mit mund të fshi­het pas miq­ve në duk­je të së njëj­tës mos­hë në inter­net — dhe gjes­tet dhe shpreh­jet e fyty­rës gjit­hash­tu mungo­jnë, duke lënë pak të dhë­na për vlerë­si­min e per­so­nit tjetër.

E drejta për të mos u pajtuar: Të rriturit nuk kanë gjithmonë të drejtë

Për t’i mun­dë­suar fëmi­jë­ve dhe të rinj­ve të shpre­hin shqe­të­si­min dhe rezis­ten­cën e tyre ndaj sul­mit ose abu­zimit sek­su­al, ata duhet të mëso­jnë, si bren­da famil­je­ve të tyre ash­tu edhe nga pro­fe­sio­nis­tët, se të rri­tu­rit nuk kanë gjith­monë të drej­të . Për­vo­ja e kun­dërsht­i­me­ve të tyre, “jo”-të e tyre, jo thjesht të injo­ro­hen dhe zëri i tyre të dëg­jo­het ësh­të thel­bë­so­re. Ata që mer­ren serio­zisht janë më të aftë të shpre­hin men­di­met e tyre ose të shpre­hin pakën­aqë­si dhe refu­zim ndaj të tjerë­ve. Disa fëmi­jë ose të rinj kanë nevo­jë për inku­ra­jim për të thënë “jo”. Meg­jit­ha­të, ata nuk duhet të mbing­ar­ko­hen me prit­je, pasi të thuash “jo” ësh­të një e drej­të, jo një dety­rim. Për fëmi­jë dhe të rinj të tjerë, ësh­të më e rën­dë­sish­me t’i inku­ra­josh ata të pra­no­jnë një “jo” dhe të respek­to­jnë kufij­të e të tjerëve.

Shmangni një kulturë sekreti: Flisni hapur me njëri-tjetrin.

Prin­dërit duhet të lejo­jnë sa më pak sekre­te të jetë e mun­dur në jetën famil­ja­re për të paran­da­luar zhvil­li­min e një “kul­tu­re sekre­ti”. Ata që janë mësuar me çdo gjë të pakëndsh­me që fshi­het nën qilim për­mes hesht­jes janë të papër­gati­tur kur një autor për­pi­qet të impo­no­jë sekre­tin. Prin­dërit dhe pro­fe­sio­nis­tët duhet t’u mëso­jnë fëmi­jë­ve që në mos­hë të vogël se ësh­të në rre­gull të flasin për sekre­te “të këqi­ja” — sekre­te që të bëjnë të ndi­he­sh keq! 

Kultivoni një marrëdhënie besimi

Që fëmi­jët dhe të rinj­të të ndi­hen rehat duke i rrëf­y­er dikujt për abu­zi­min, ata kanë nevo­jë për për­vo­jën the­melo­re që prin­dërit e tyre, të afër­mit e tjerë të ngush­të dhe pro­fe­sio­nis­tët janë të inte­re­suar për ta, për shqe­të­si­met dhe nevo­jat e tyre. Prin­dërit duhet të përc­jel­lin se famil­ja nuk ësh­të një sis­tem i mbyl­lur, por se edhe njerëz të tjerë mund të jenë per­so­na të përsh­tats­hëm të besuar. Ësh­të me rën­dë­si të mad­he që vaj­zat dhe djem­të të për­je­to­jnë se bar­rët e tyre per­so­na­le nuk injo­ro­hen, por për­kundra­zi u jepet hapë­sirë. Të dish që kuj­destarët e tyre janë të njo­hur me temën e abu­zimit sek­su­al dhe dinë se ku të gje­jnë ndih­më rrit gja­sat që ata t’i rrëf­e­hen dikujt.

Faji nuk u takon kurrë viktimave.

Vaj­zat dhe djem­të që kanë për­jet­u­ar dhunë sek­sua­le nuk janë kur­rë faj­torë. Kjo duhet t’u shpjego­het qar­të fëmi­jë­ve dhe të rinj­ve. Shu­mi­ca e fëmi­jë­ve dhe të rinj­ve që janë abu­zuar sek­sua­lisht ndi­hen faj­torë, një ndjen­jë që inku­ra­jo­het dhe shfry­tëz­o­het masi­visht nga autorët. Ata mbësh­te­ten në bes­ni­kërinë e fëmi­jë­ve dhe të rinj­ve të pre­kur — në ndjen­jën e tyre të të qenit (pjesërisht) përg­jeg­jës për atë që ka ndod­hur. Kjo ësh­të veçanërisht e leh­të për t’u arri­tur kur fëmi­jët ose të rinj­të kanë mar­rë rre­zi­qe dhe, për shem­bull, kanë rre­zi­kuar veten për­mes vetë-pre­zan­ti­mit agre­siv në medi­at socia­le. Paran­da­li­mi nuk duhet të kufiz­o­het vetëm në para­laj­mëri­min kun­dër kësaj sjell­je­je. Gjit­hash­tu duhet ta bëjë të qar­të se edhe sjell­ja e rre­ziksh­me nuk për­bën faj në asn­jë mënyrë.

Duke folur me fëmijët dhe të rinjtë rreth abuzimit

Edu­ki­mi rreth abu­zimit sek­su­al ofron mbrojt­je të rën­dë­sish­me për fëmi­jët e mos­hës shkol­lo­re dhe më të vje­tër. Fëmi­jët dhe të rinj­të e infor­muar mund t’i vlerë­so­jnë më mirë situa­tat, janë më pak nai­vë dhe kanë më shumë gja­sa të flasin për të. Me fëmi­jët më të vegjël, infor­macio­ni spe­ci­fik rreth abu­zimit ësh­të përg­ji­thë­sisht i papërsh­tats­hëm sep­se tema mund të shkak­to­jë fri­kë. Vetëm në ras­te të jash­të­za­kon­sh­me, si kur fëmi­jët pye­sin drejt­për­drejt për të ose kanë dëg­juar infor­macio­ne kon­fu­ze, ësh­të e dobish­me të fli­tet me qetë­si dhe shk­urt për fak­tin se ndon­jëherë ka njerëz që duan të pre­kin orga­net gje­ni­tale të fëmi­jë­ve ose t’i put­hin ata inten­si­visht. Theksi duhet të jetë në padrej­të­sinë e kësaj sjelljeje.

Infor­macio­ne të rën­dë­sish­me që mund të sqa­ro­hen gja­të bise­dës përfshijnë:

• Dhu­na sek­sua­le mund të ndod­hë si tek djem­të ash­tu edhe tek vajzat.
• Autorët e kri­mit janë krye­sisht mesh­kuj dhe të rri­tur, por edhe gra­të ose të rinj­të mund të bëhen autorë të krimit.
• Shu­mi­ca e të rri­tur­ve dhe ado­le­shen­të­ve nuk abuzojnë.
• Nuk mund t’i kupt­osh qël­li­met e autorë­ve të kri­mit vetëm duke i parë ata.
• Autorët e kri­mit shpesh janë njerëz të njo­hur dhe të besuar, dhe vetëm rral­lë të panjohur.
• Abu­zi­mi sek­su­al nuk ka të bëjë fare me dashurinë.
• Abu­zi­mi shpesh fil­lon me ndjen­ja të çuditshme.
• Dhu­na sek­sua­le ndodh edhe në dho­mat e bise­da­ve dhe në rrjet­et sociale.
• Abu­zi­mi sek­su­al mund të ndod­hë edhe tek fëmi­jët dhe adoleshentët.
  
  
  

Të flasësh për abu­zi­min sek­su­al nuk duhet të kri­jo­jë fri­kë tek vaj­zat dhe djem­të, as nuk duhet të japësh përsh­typ­jen se abu­zi­mi ua shka­tër­ron të ardh­men. Në vend të kësaj, duhet shpjegu­ar se abu­zi­mi i prek thel­lë­sisht njerë­zit, por se mund të për­pu­n­o­het nëpërm­jet ngus­hël­li­mit, mbësh­tet­jes dhe, nëse ësh­të e nevo­jsh­me, terapisë.

B urimi: